RYTMIKA W KSZTAŁCENIU MUZYKÓW, AKTORÓW, TANCERZY I W REHABILITACJI, tom VIII

redakcja – Ewa Wojtyga
Łódź 2025
ISBN 978-83-68506-00-6
objętość: 112 stron
   
cena: 30 zł

ZAWARTOŚĆ

• Od Redakcji
• Note from the Editor
• Monika Sojka
  INTERPRETACJA A PONADCZASOWOŚĆ DZIEŁA MUZYCZNEGO
• Barbara Ostrowska
  KSZTAŁCENIE RUCHOWE AKTORA DROGĄ DO MINIATUR RYTMICZNO-AKTORSKICH
• Magdalena Owczarek
  O POTRZEBIE DUCHOWOŚCI WE WSPÓŁCZESNEJ EDUKACJI MUZYCZNEJ
• Anna Lipiec
  REALIZACJA BAJEK MUZYCZNYCH PRZEZ STUDENTÓW RYTMIKI JAKO PRZYGOTOWANIE DO TWÓRCZEJ PRACY PEDAGOGICZNEJ WE WSPÓŁCZESNEJ SZKOLE
• Agnieszka Widlarz
  WYKORZYSTANIE LITERATURY MUZYCZNEJ W PRACY NAD WARSZTATEM IMPROWIZACJI FORTEPIANOWEJ NAUCZYCIELA RYTMIKI; PROPOZYCJE REALIZACJI
• Małgorzata Malgeri
  WSPOMAGANIE I ROZWIJANIE KREATYWNOŚCI UCZNIÓW NA ZAJECIACH RYTMIKI
• Magdalena Stępień
  WYKORZYSTANIE TECHNIK RELAKSACJI NA ZAJECIACH Z RYTMIKI
• Magdalena Bogdan (tłumaczenie)
  METODA JAQUES-DALCROZE’A ROZWIJAJĄCA INSTYNKT RYTMICZNY, ZMYSŁ SŁUCHU I POCZUCIE TONALNE. CZĘŚĆ I – RYTMIKA
• Magdalena Bogdan (tłumaczenie)
  METODA JAQUES-DALCROZE’A SŁUŻĄCA ROZWIJANIU INSTYNKTU RYTMICZNEGO, ZMYSŁU SŁUCHU I POCZUCIA TONALNEGO. CZĘŚĆ I – METODA GIMNASTYKI RYTMICZNEJ

Niniejsza publikacja jest ósmą z serii wydawnictw przygotowywanych przez Katedrę Rytmiki i Improwizacji Fortepianowej pod wspólnym tytułem Rytmika w kształceniu muzyków, aktorów, tancerzy i w rehabilitacji. Znajdą w niej Państwo wybór tekstów wygłoszonych podczas Konferencji. Jej tematyką, podejmowaną w wielu wystąpieniach, było ukazanie miejsca rytmiki we współczesnym świecie. Zwracano uwagę na wciąż aktualne idee twórcy rytmiki – Emila Jaques‐Dalcroze’a, przejawiające się w każdym z członów jego metody. Podkreślano zwłaszcza rolę rytmiki w kształceniu przyszłych twórców i odbiorców sztuki wysokiej poprzez rozwijanie kreatywności. Traktuje o tym artykuł Anny Lipiec, która zwraca uwagę na potrzebę przygotowania przyszłych pedagogów do twórczej pracy we współczesnej szkole, tekst Agnieszki Widlarz, podkreślającej rolę improwizacji fortepianowej, która powinna stać na możliwie najwyższym poziomie artystycznym, rozważania Małgorzaty Malgeri dotyczące sposobów wspomagania i rozwijania twórczej postawy uczniów na zajęciach rytmiki, czy wreszcie rozważania Moniki Sojki o interpretacji dzieła muzycznego, która przyjmując formę ruchową, jest nieodłączną częścią metody. Autorka zwraca uwagę, że utwór przy każdym wykonaniu odradza się na nowo, wzbogacony o emocjonalny i intelektualny wkład interpretatora, czyniąc tym samym inter‐ pretowane dzieła muzyczne ponadczasowymi zgodnie z ideą dzieła otwartego Umberta Eco. O potrzebie duchowości we współczesnej edukacji muzycznej pisze Magdalena Owczarek, która właśnie w interpretacji ruchowej muzyki odnajduje miejsce na jej pogłębianie i na, jak pisze, „doświadczenie drugiego człowieka”. Według Autorki rozwijanie duchowości jest podróżą zmierzającą do rozwikłania tajemnicy istnienia. Interpretacja ruchowa utworów muzycznych jest także tematem artykułu Kształcenie ruchowe aktora drogą do miniatur rytmiczno‐aktorskich. Barbara Ostrowska omawia w nim rozwój ruchu scenicznego, poczynając od czasów antycznych. Podkreśla znaczenie Konstantego Stanisławskiego, który zwrócił uwagę na tempo‐rytm oddziałujący na nasze życie wewnętrzne. Autorka dowodzi, że realizacja ruchowa tytułowych miniatur jest istotnym treningiem, uświadamiającym znaczenie tempo‐rytmu jako narzędzia wyrazu artystycznego w teatrze, które pomaga wywołać odpowiedni nastrój, stan emocjonalny, a tym samym wpłynąć na dobór właściwych gestów, „aby przekonać, wzruszyć i porwać słuchaczy”, jak pisze cytowany w artykule Marek Fabiusz Kwintylian. O potrzebie zachowania równowagi w życiu wewnętrznym pisze Magdalena Stępień. Zwraca uwagę na znaczenie relaksacji, nawiązując do słów Dalcroze’a, który doceniał wagę ćwiczeń „dekoncentracji”. Autorka podkreśla znaczenie świadomości dotyczącej równowagi w życiu i postuluje, aby tę świadomość oraz znajomość technik relaksacji rozwijać od najwcześniejszych lat. Według niej lekcje rytmiki są do tego znakomitą okazją.
Publikację uzupełniono przypomnieniem dwóch tekstów Emila Jaques-Dalcroze’a w tłumaczeniu Magdaleny Bogdan: Metoda gimnastyki rytmicznej (Leipzig 1906) i Rytmika (Leipzig 1918). Choć od ich wydania minęło ponad sto lat, to wciąż wiele myśli autora nie straciło na aktualności, nadal inspirują kolejne pokolenia nauczycieli. Umieszczenie ich w monografii poświęconej miejscu rytmiki we współczesnym świecie wydaje się jak najbardziej uzasadnione. Witold Rudziński we wstępie do niedostępnych już w sprzedaży Pism wybranych (Warszawa 1992), gdzie treści te pojawiły się po raz pierwszy, pisał: „Przy takim rozpowszechnieniu idei dalcrozowskich, jak to się obserwuje w polskiej praktyce pedagogicznej, sięgnięcie do źródeł systemu i do wypowiedzi jego twórcy zostanie przyjęte z zadowoleniem przez zwolenników Dalcroze’a”. Mamy nadzieję, że publikacja ta dowodzi, iż pozycja rytmiki w XXI wieku wydaje się niezachwiana.

 
Ewa Wojtyga